«Самұрық-Энерго» АҚ жаңартылатын энергетика нысандарында электр энергиясын өндіруді жоспарлау үдерістерін цифрландыру жобасын жүзеге асыруда. Жасанды интеллект пен машиналық оқытуға негізделген шешімді 2026 жылдың соңында іске қосу жоспарланып отыр.

Болжау дәлдігі жел генерациясы нысандары үшін ерекше маңызды, өйткені өндірілетін электр энергиясының көлемі метеорологиялық жағдайларға тікелей байланысты. Атап айтқанда, құбылып тұратын әрі болжау қиындыққа түсетін желдің жылдамдығына тәуелді.

Шешімнің негізінде метеорологиялық қызметпен интеграцияланған жасанды интеллект моделі жатыр. Жүйе жел электр станцияларында электр энергиясын өндіруді болжауға қажетті кеңістікте және уақытқа сай нақтылай отырып, метеорологиялық деректерді барынша өңдейтін болады.

ЖИ моделін оқыту және бейімдеу үшін электр энергиясын коммерциялық есепке алудың автоматтандырылған жүйесі (ЭКЕАЖ) және SCADA жүйелерінен алынған тарихи әрі жедел деректер — электр энергиясын өндірудің нақты көрсеткіштері мен жабдық жұмысының технологиялық параметрлері пайдаланылатын болады. Бұл нақты пайдалану жағдайларын ескеруге және генерацияны болжау дәлдігін 80%-ға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде операциялық жоспарлаудың тиімділігі артып, нақты өндірілген электр энергиясы көлемінің мәлімделген көлемнен ауытқуына байланысты қаржылық шығындар азаяды.

Сайлауалды науқан аясында «Әділет» партиясының өкілдері «Самұрық-Энерго» АҚ-ның ұжымымен кездесті. Іс-шараға еншілес компаниялардың қызметкерлері де онлайн форматта қатысты.

Кездесуді «Әділет» партиясының Астана қаласы «Нұра» аудандық филиалының төрағасы Жанар Жакупова ашты.

Кездесу барысында ҚР Құрылтай депутаттығына үміткерлер Гүлназ Атамқұлова, Татьяна Савельева, Тілектес Адамбеков және Гүлісхан Нахбаева сөз сөйледі. Олар партияның сайлауалды бағдарламасын таныстырып, экономиканы дамыту, қызметкерлерді қолдау, әлеуметтік қорғауды күшейту және азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруды қамтитын негізгі басымдықтары туралы айтып берді.

Кездесу соңында компания қызметкерлері сайлауалды бағдарламаның ережелеріне қатысты сұрақтарын қойып, өз пікірлерімен бөлісті. Партия өкілдері сұрақтарға жауап беріп, талқыланған мәселелер бойынша өз ұстанымдарын түсіндірді.

Самұрық-Энерго командасы «Самұрық-Қазына» АҚ XI Спартакиадасындағы ойындарын сәтті аяқтап, жалпыкомандалық есепте III орын иеленді! Қордың 20 жылдығына орай ұйымдастырылған Спартакиада «Самұрық-Қазына» компаниялар тобының 14 командасын біріктірді.

Спартакиадада Самұрық-Энерго атынан Корпоративтік орталық пен еншілес ұйымдардың 100-ге жуық қызметкері қатысты. Үш күн бойы спортшыларымыз жеке және командалық сайыстарда жоғары нәтиже үшін күресіп, шеберлік, төзімділік, жеңіске деген жігер мен нағыз командалық рух танытты.

XI Спартакиаданың қорытындысы бойынша Самұрық-Энерго қоржынында — 11 медаль:

• 5 алтын медаль
• 2 күміс медаль
• 4 қола медаль

Спартакиада қорытындысы бойынша спортшыларымыз арнайы номинацияларға да ие болды. Әйелдер волейбол құрамасының ойыншысы Татьяна Пюрова «Үздік ойыншы» атанса, баскетбол командасының ойыншысы Нұржан Жаңбырбай «Үздік орталық ойыншы», ал футзал командасының ойыншысы Шыңғыс Қораласбаев «Үздік бомбардир» номинациясына ие болды.

Жалпыкомандалық есептегі қола жүлде — Самұрық-Энерго командасының ортақ күш-жігерінің нәтижесі!

Түркістан облысының Сауран ауданында қуаты 300 МВт болатын күн электр станциясының құрылысы қарқынды жалғасуда. Нысанда күн модульдерінің металл конструкцияларына арналған іргетастарды орнату жұмыстары аяқталуға жақын, сондай-ақ алғашқы фотоэлектрлік панельдерді монтаждау басталды. Шамамен 800 гектар аумақта күнді автоматты түрде қадағалау жүйесімен жабдықталған 600 мыңға жуық соңғы үлгідегі заманауи панель орнатылады.

Жоба аясында электр энергиясын жинақтау жүйесін енгізу де көзделген. Бұл генерацияның тұрақтылығын қамтамасыз етіп, электр энергиясын желіге берудің тиімділігін арттырады. Сонымен қатар, негізгі күштік трансформаторға, энергия жинақтау жүйесіне және тарату құрылғысына арналған іргетастардың құрылысы белсенді жүргізілуде. Жабдықтарды жеткізу кестеге сәйкес жүзеге асырылуда.

Станция құрылысына тартылатын инвестицияның жалпы көлемі 200 млн АҚШ долларынан асады. Нысанды пайдалануға беру 2027 жылға жоспарланған, ал электр энергиясын алғаш рет желіге беру ағымдағы жылдың желтоқсан айының соңына жоспарланып отыр.

Күн электр станциясы іске қосылғаннан кейін жыл сайын 600 млн кВт·сағаттан астам экологиялық таза электр энергиясын өндіреді. Бұл еліміздің оңтүстік өңіріндегі электр энергиясы тапшылығын азайтып, елдің энергия теңгеріміндегі жаңартылатын энергия көздерінің үлесін арттырады.

Жобаны «Самұрық-Энерго» АҚ-ның еншілес компаниясы – Qazaq Green Power PLC және Қытайдың Energy China компаниясы бірлесіп жүзеге асыруда.

2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ елдің аса ірі электр энергетикалық компаниясы ретіндегі мәртебесін растай отырып, тұрақты өндірістік және қаржылық нәтижелерді қамтамасыз етті. Жедел деректер бойынша, 2026 жылдың 6 айында «Самұрық-Энерго» АҚ станциялары 20,3 млрд кВтсағ электр энергиясын өндірді, бұл Қазақстандағы электр энергиясын өндірудің жалпы көлемінің 32%-ын құрайды. Топ кәсіпорындары қызметтің негізгі бағыттары бойынша өндірістік жоспарларын орындады.
 
Тұрақты өндірістік нәтижелер Компанияның қаржылық көрсеткіштерін нығайтуға ықпал етеді. Осы жылдың бірінші жартыжылдығының алдын ала қорытындылары бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ активтері шамамен 2,1 трлн теңгені құрады, бұл 2025 жылғы ұқсас кезеңнің көрсеткішінен 30%-ға жоғары. Бұрын хабарланғандай, 2026 жылы Moody' s Ratings халықаралық агенттігі «Самұрық-Энерго» АҚ-ға алғаш рет «Тұрақты» болжамымен шетелдік және ұлттық валютадағы Baa2 инвестициялық деңгейіндегі эмитенттің ұзақ мерзімді рейтингін берді. Инвестициялық рейтингті беру «Самұрық-Энерго» АҚ-ның қаржылық жағдайының тұрақты, нарықтық позицияларының күшті және операциялық қызмет бойынша тұрақты өсуін көрсетеді.

Самұрық-Энерго бірқатар ауқымды басым инвестициялық жобаларды іске асыруда. Компанияның портфеліне жалпы қуаты 12,6 ГВт энергия объектілерін салу және жаңғырту жөніндегі 20 ірі жоба кіреді, бұл елімізде іске асырылып жатқан барлық энергетикалық жобалардың жартысына жуығын құрайды. Оған көмір генерациясы (2 ГВт), газ генерациясы (2,2 ГВт), жаңартылатын энергия көздері (5,8 ГВт), СЭС және гидроаккумуляциялық электр станциялары (2,6 ГВт) жобалары кіреді. Тек 2026 жылы Самұрық-Энерго энергия нысандарын толық аяқтап салуға 10 EPC-келісімшартқа қол қоюды жоспарлап отыр, бес жоба бойынша мердігерлер қазірдің өзінде құрылыс алаңында жұмысқа кірісті.
 
Сонымен қатар, Самұрық-Энерго Қазақстанның энергетика саласын жаңғыртудағы негізгі қатысушы болып табылады. «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы шеңберінде 2029 жылға дейін Самұрық-Энерго жобада көзделген 7,3 ГВт-өндіруші қуаттың 3,6 ГВт жаңа өндіруші қуатын іске қосуды жоспарлап отыр.
 
Аталған жобаларды іске асыру энергия жүйесінің сенімділігін арттыруға, энергетикалық қауіпсіздікті нығайтуға және елдің инфрақұрылымын жаңғыртуды жеделдетуге мүмкіндік береді.

«Самұрық-Энерго» АҚ-да Компания басшысы Қайрат Мақсұтовтың төрағалығымен биылғы жылдың алты айындағы еңбекті қорғау және өндірістік қауіпсіздік саласындағы жұмыс қорытындылары бойынша кеңес өтті.

Бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ кәсіпорындарында адам өліміне әкеп соққан жазатайым оқиғаларға жол берілген жоқ, ал өндірістік оқиғалар саны екі есеге азайды. LTIF коэффициенті (еңбекке қабілеттіліктен айырылуға әкелген жарақаттану жиілігі) 0,10-ды құрады, бұл белгіленген нысаналы көрсеткіштен айтарлықтай төмен.

Кеңес барысында Қоғам басшылығы оқиғалардың себептеріне талдау жасап, өндірістік жарақаттанудың алдын алу бойынша қосымша шараларды белгіледі.

Сондай-ақ жүргізілген корпоративтік тексерулердің қорытындылары мен бейнеталдау жүйелерін, «ақылды каскаларды» және SKY чат-ботын қоса алғанда, цифрлық шешімдерді енгізу нәтижелері қаралды.

Екінші жартыжылдықта қауіпсіз еңбек мәдениетін одан әрі дамыту және жасанды интеллект негізіндегі шешімдерді еңбекті қорғау үдерістеріне интеграциялау басым бағыттар болып табылады.

Кеңесті қорытындылаған Қайрат Мақсұтов өндірістік қауіпсіздік Компанияның негізгі басымдығы екенін, ал қызметкерлердің өмірі мен денсаулығын сақтау әрбір басшы мен қызметкерден күнделікті жауапкершілікті талап ететінін атап өтті. Еншілес ұйымдардың басшыларына профилактикалық жұмысты күшейту, өндірістік тәуекелдерді барынша азайту және жұмыстардың қауіпсіз орындалуын қамтамасыз ету жөнінде тапсырмалар берілді.

«Самұрық-Энерго» АҚ отандық тауар өндірушілерді қолдаудың және импорт алмастыру жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асырудың негізгі құралдарының бірі болып табылатын офтейк-келісімшарттар тетігін дамытуды жалғастыруда.

«Самұрық-Қазына» АҚ іске асырып жатқан Жаңа өндірістерді құруға жәрдемдесу бағдарламасы аясында «Самұрық-Энерго» АҚ-ның компаниялар тобы 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында жалпы сомасы 2 млрд теңгені құрайтын 13 офтейк-келісімшартқа қол қойды.

Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында жалпы сомасы 388 млн теңгеге 14 офтейк-келісімшарт жасалған болатын. Осылайша, келісімшарттар саны шамалас болғанымен, 2026 жылдың сәйкес кезеңінде олардың жалпы көлемі 5 еседен астам ұлғайды. Бұл ауқымды жобалардың іске асырылып жатқанын және отандық өндірісті дамыту бағытындағы жұмыстың тиімділігі артқанын көрсетеді.

Қосымша ынталандыру шарасы ретінде 2026 жылға еншілес және тәуелді ұйымдардың басшылары үшін офтейк-келісімшарттар жасасу бойынша негізгі қызметтік көрсеткіш белгіленді. Мақсатты көрсеткіш тауарларды сатып алу бойынша жасалған шарттардың жалпы сомасының кемінде 10%-ын офтейк-келісімшарттардың құрауын көздейді.

Офтейк-келісімшарттар отандық өндірушілерге өнімдерін өткізудің кепілдендірілген нарығын қамтамасыз етіп, өндірісті жаңғыртуға, инвестиция тартуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және бәсекеге қабілетті өнім шығаруға жағдай жасайды.

«Самұрық-Энерго» АҚ алдағы уақытта да отандық өндірушілермен ынтымақтастықты кеңейтіп, өнеркәсіптік әлеуетті дамытуға және еліміздің экономикасын нығайтуға үлесін қосады.

Moody's Ratings халықаралық рейтингтік агенттігі «Самұрық-Энерго» АҚ-ға алғаш рет «Тұрақты» болжамымен шетелдік және ұлттық валютадағы Baa2 инвестициялық деңгейіндегі эмитенттің ұзақ мерзімді рейтингін берді. Fitch шкаласымен салыстырғанда бұл деңгей бұрын BB+ деңгейінде расталған Fitch Ratings компаниясының қолданыстағы рейтингінен екі саты жоғары.

Инвестициялық рейтинг беру «Самұрық-Энерго» АҚ-ның қаржылық жағдайының орнықтылығын, компанияның Қазақстанның энергетика жүйесіндегі нарықтық ұстанымының мықты екенін және стратегиялық маңыздылығын, сондай-ақ операциялық қызмет бойынша өсу көрсеткішінің орнықтылығын көрсетеді.

Агенттіктің бағалауы бойынша компанияның қызметі қолайлы реттеуші ортада жүзеге асырылады. Ұзақ мерзімді тарифтік реттеу, қуат үшін төлем тетігі және тарифтерді қайта қарау мүмкіндігі кірістердің болжамдылығын қамтамасыз етеді және ауқымды инвестициялық бағдарламаны іске асыру үшін жағдай жасайды. Moody's тұрақтылықтың қосымша факторы ретінде Қазақстандағы электр энергиясына деген сұраныстың артуын және генерациялаушы қуаттардың сақталып отырған тапшылығын атайды, бұл компанияның жұмыс істеп тұрған электр станцияларының жүктемесінің жоғары екенін көрсетеді.

Moody's сонымен қатар «Самұрық-Энерго» АҚ активтерінің ауқымы мен әртараптандырылуын жоғары бағалады. Компания еліміздің белгіленген қуатының үштен бір бөлігін қамтамасыз етеді, Қазақстандағы су электр станцияларының аса ірі иесі болып табылады, жаңартылатын энергия көздері саласындағы жобаларды іске асырады және негізгі өндірістік объектілерді дәйекті түрде жаңғыртады. Агенттік компанияның қаржылық көрсеткіштерінің соңғы жылдары сенімді түрде өскенін атап өтеді және ірі инвестициялық жобаларды іске асыру аяқталғаннан кейін операциялық нәтижелердің одан әрі нығаюын болжайды.

Moody's агенттігінен инвестициялық деңгей рейтингін алу «Самұрық-Энерго» АҚ-ның кредит қабілеттілігінің жоғары екенін растайды, халықаралық инвесторлар мен қаржы институттары тарапынан сенімді нығайтуға ықпал етеді, сондай-ақ компанияның Қазақстан Республикасының энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және энергетикалық кешенін орнықты дамытуға бағытталған стратегиялық жобаларды іске асыру үшін ұзақ мерзімді қаржыландыру тарту жөніндегі мүмкіндіктерін кеңейтеді.

«Самұрық-Энерго» АҚ энергетикалық инфрақұрылымды басқару үшін жасанды интеллект технологияларын енгізуде. Энергетикалық объектілерді зерттеудің дәстүрлі әдістері айтарлықтай уақытты, қолмен өлшеуді және жұмысты қауіпті жағдайларда орындауды қажет етеді.

Бұл мәселе ұшқышсыз ұшу аппараттары (ҰҰА) мен жасанды интеллектіге негізделген аэромониторинг жүйесі арқылы шешімін тапты. Ол деректерді автоматты түрде талдайды, ақауларды ерте анықтайды және жабдықтың сенімділігі мен қызметкерлердің қауіпсіздігін арттыра отырып, ұсынымдар береді.

  Сандық мониторинг мынадай төрт негізгі бағытты қамтиды:

• Электр беру желілерін, тіректерді және трансформаторларды бақылау. Дрондар жабдықты тексереді, ал жасанды интеллект ақауларды анықтап, тексеру уақытын 5-10 есеге қысқартады.
• Түтін құбырларын тексеру. Тексеру биіктіктегі бес күндік жұмыстың орнына шамамен екі сағатқа созылады, бұл қызметкерлердің қауіпті аймақта болуының алдын алып, қауіпті толығымен жояды.
• Көмір қорларын бақылау және есепке алу. Аэротүсірілім негізінде қоймалардың үш өлшемді моделі жасалады, ал жасанды интеллект автоматты түрде көлемді есептейді. Өңдеу уақыты 10 күннен 20 минутқа дейін қысқарады, дәлдігі 99%-ға жетеді.
• Гидротехникалық құрылыстарды бақылау. Жүйе аэротүсірілім және жылуды бақылау деректерін талдайды, бөгеттердің тұтастығының бұзылуын анықтайды және технологиялық тәуекелдердің алдын алуға көмектеседі.

Бұл шешімдерді енгізу энергетикалық объектілерді үздіксіз цифрлық бақылауға көшуге, өндірістік процестердің сенімділігін және персоналдың қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.

«Самұрық-Энерго» АҚ «Жасанды интеллект және цифрлық технологияларды дамыту» департаментінің директоры Ләззат Шәмішева UMAI Gas «Skills. Opportunities. Leadership» әйелдер клубының форумында баяндама жасады.

  Форум еңбек нарығы мен корпоративтік ортаны қалыптастыратын жаһандық трендтерді, болашақтың өзекті дағдыларын, сондай-ақ жасанды интеллект пен цифрлық технологиялардың кәсіби қызметтегі рөлін талқылауға арналған алаңға айналды.

  Сөйлеген сөзінде Ләззат Шәмішева заманауи технологиялардың жабдықтың сенімділігін, персоналдың қауіпсіздігін және өндірістік процестердің тиімділігін арттыруға қалай көмектесетінін көрсете отырып, «Самұрық-Энерго» АҚ-ның жасанды интеллект және цифрландыру саласындағы негізгі жобаларын таныстырды.

Баяндаманың негізгі ойы жасанды интеллектінің адамды алмастыра алмайтынына, тек оның мүмкіндіктерін күшейте түсетіндігіне келіп сайды. Цифрлық трансформация жағдайында жасанды интеллект технологияларын тиімді пайдалана білу, деректермен жұмыс істеу және өз құзыреттерін үздіксіз дамыта білу мүмкіндігі ең сұранысқа ие дағдылардың біріне айналуда.