Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев Павлодар облысына жасаған жұмыс сапары барысында өңір әкімі Асайын Байхановпен бірге Екібастұз қаласындағы бірқатар ірі өнеркәсіптік және энергетикалық кәсіпорынды аралады.

Бүгінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей тапсырмасымен, Үкіметтің жіті бақылауымен аймақтағы ірі өндіріс орындарына инвестиция тарту, қаланың әлеуметтік инфрақұрылымын дамыту және инженерлік-коммуналдық кешенді жаңғырту жұмыстары жүргізілуде.

Сапар аясында Нұрлыбек Нәлібаев еліміздегі ең ірі көмір өндіруші кәсіпорын – «Богатырь Көмір» ЖШС қызметімен танысты. Кәсіпорын Қазақстандағы жалпы көмір өндірісінің шамамен 38%-ын қамтамасыз етеді. «Богатырь» және «Северный» кеніштерінің жылдық өндірістік қуаты 42 млн тонна, мұнда 6,5 мыңнан астам адам еңбек етеді, олардың орташа айлық жалақысы 750 мың теңгеден асады. 2032 жылға дейін жалпы инвестиция көлемі 360 млрд теңге болатын кешенді даму жоспарын жүзеге асыру көзделген.

Бұдан соң Премьер-министрдің бірінші орынбасары Екібастұз жылу электр орталығындағы «Energy Solutions Center» ЖШС жаңғыртып жатқан станса қызметін және «70/30» бағдарламасы аясында генерациялау қуаттарын арттыруға бағытталған инвестициялық жобаның жүзеге асырылу барысын қарады. Нұрлыбек Нәлібаев жоспарланған барлық іс-шараны уақтылы орындау, жабдықтарды жаңарту және жылумен жабдықтау жүйесін жетілдірудің маңыздылығын атап өтті.

Сапар аясында Үкімет мүшелерінен құралған делегация Railways Systems KZ тобының кәсіпорындарын аралап көрді. Кәсіпорын ішкі нарықтың сұранысын қамтамасыз етіп қана қоймай, өнімдерін ТМД және ЕАЭО елдеріне де экспорттайды.

Премьер-министрдің бірінші орынбасары қазақстандық үлесті арттыру, қосылған құны жоғары өнім өндірісін кеңейту қажет екенін айтты. Сапар барысында салалық министрліктерге, «Самұрық-Қазына» АҚ, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ, даму институттары және өзге де мүдделі ұйымдарға 2035 жылға дейінгі теміржол жылжымалы құрамын өндіру мен жеткізудің ұзақмерзімді жоспарын бекіту, отандық өндірушілермен ұзақмерзімді келісімшарттар жасау, сондай-ақ жылжымалы құрамды сатып алу мен кәсіпорын қызметкерлеріне тұрғын үй салуды қаржыландыру тетіктерін әзірлеу жөнінде тапсырма берілді.

Сондай-ақ Премьер-министрдің бірінші орынбасары «Mineral Product International» ЖШС, «Kazferro Limited» ЖК және «EkibastuzFerroAlloys» ЖШС жүзеге асырып жатқан ферроқорытпа өндірістерін салу жобаларымен танысты. Аталған жобаларды жүзеге асыру металлургия саласындағы өнім өндірісін едәуір ұлғайтуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және еліміздің экспорттық әлеуетін нығайтуға мүмкіндік беретініне назар аударылды.

Сонымен қатар жалпы құны 330 млрд теңгеден асатын жаңа ферроқорытпа өндірістерін салу жобасы да қаралды. Кәсіпорындар жобалық қуатына шыққаннан кейін жылына шамамен 460 мың тонна ферроқорытпа өндіретін болады. Нәтижесінде 2 мыңға жуық жаңа жұмыс орны ашылып, өнім ішкі нарықпен қатар экспортқа да бағытталады.

Премьер-министрдің бірінші орынбасары Екібастұз МАЭС-2 стансасына барып, өңірдің энергетикалық әлеуетін айқындайтын жобалармен танысты. Нұрлыбек Нәлібаев энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екенін жеткізді. Ол барлық жобаны уақтылы жүзеге асыру, жаңа энергетикалық нысандар құрылысын белгіленген мерзімде  аяқтау және өндірістік қуаттарды уақтылы пайдалануға беруді тапсырды.

Ақпарат көзі: https://primeminister.kz/news/premer-ministrdin-birinsi-orynbasary-nurlybek-nalibaev-pavlodar-oblysyndagy-iri-onerkasip-zane-energetika-zobalarymen-tanysty-31620 

«Самұрық-Энерго» АҚ Жамбыл облысында Орталық Азиядағы қуаты 1 ГВт болатын ең ірі жел электр станцияларының бірін салуға кірісті. Жоба жаңартылатын энергетика саласындағы әлемдік көшбасшы - Masdar компаниясымен бірлесіп іске асырылуда.

Бүгін болашақ энергетикалық объектінің капсуласын қалау салтанатты рәсімі өтті. Іс-шараға телекөпір форматында «Самұрық-Қазына» АҚ Басқарма Төрағасы Нұрлан Жақыпов, ҚР Премьер-министрдің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев, ҚР Энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов, Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеев, Мasdar Басқарма Төрағасы Мұхаммед Әл-Рамахи қатысты.

Тікелей алаңда құрылысқа «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма Төрағасы Қайрат Мақсұтов және Мasdar компаниясының өкілі бастау берді. Құттықтау сөзінде «Самұрық-Энерго» АҚ басшысы Қайрат Мақсұтов жобаны іске асыру еліміздің энергия жүйесінің тұрақтылығын арттыруға және жасыл экономиканы дамыту жөніндегі стратегиялық мақсаттарға қол жеткізуге елеулі үлес қосатынын атап өтті.

«Жобаға салынған инвестициялардың жалпы көлемі шамамен 1,4 млрд АҚШ долларын құрайды. Жоба аясында 440 гектар аумақта 100-ден астам жел генераторы орнатылады. Станция жыл сайын шамамен 3,4 миллиард кВт/сағ электр энергиясын өндіреді, бұл 880 мың үй шаруашылығын экологиялық таза электр энергиясымен қамтамасыз етеді. Бұл, өз кезегінде, оңтүстік өңірлерде электр энергиясының тапшылығын едәуір төмендетуге мүмкіндік береді және кәсіпорындар мен облыс халқын электрмен сенімді жабдықтауды қамтамасыз етеді», - деді Қайрат Мақсұтов.

Жобаны іске асыру кезінде жасанды интеллектті қолдана отырып, заманауи технологиялық шешімдер қолданылатын болады.  Жобаның ерекшелігі - электр энергиясын жинақтау жүйесін біріктіру болып табылады, ол жел генерациясының өзгергіштігін жоюға және желіге тұрақты қуат беруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. 

Нысанды пайдалануға беру 2029 жылға жоспарланған.

Б. Нұржанов атындағы Екібастұз 1-МАЭС-те жасанды интеллект технологияларын қолданатын заманауи бейнебақылау жүйесі енгізілді. Станция аумағында 200-ден астам интеллектуалды бейнекамера орнатылып, олар еңбек қауіпсіздігі талаптарының сақталуын тәулік бойы бақылап, өндірістегі штаттан тыс жағдайларды жедел анықтайды.

Жүйе бұзушылықтарды автоматты түрде тіркеп, бейнематериалды нақты уақыт режимінде талдайды және оқиғаның орны, уақыты мен сипаты көрсетілген хабарламаларды жауапты қызметкерлерге бірден жібереді. Кешенде бет-әлпетті тану, көлік қозғалысының жылдамдығын бақылау, оқиғалар журналын жүргізу, бейнеталдау және қызметкерлерді автоматты түрде хабардар ету функциялары қарастырылған.

Қосымша бақылауды жұмыс орнынан бейнежазбаны онлайн тарату функциясы бар ақылды каскалар қамтамасыз етеді. Цифрлық инфрақұрылымның тұрақты жұмыс істеуі үшін станция аумағында Wi-Fi желісі ұйымдастырылған, ал жүйеге тәулік бойы мамандандырылған операторлық орталық арқылы мониторинг жүргізіледі.

Жобаның басты ерекшелігі – жүйенің өздігінен оқып-үйрену қабілеті. Мамандар алгоритмдердің жұмыс нәтижелерін тұрақты түрде талдап, дұрыс анықталған оқиғаларды растап, жалған хабарламаларды алып тастайды. Бұл жасанды интеллект жұмысының дәлдігін үздіксіз арттырып, өндірістік бақылаудың тиімділігін күшейтуге мүмкіндік береді.

Цифрлық технологияларды енгізу - Б. Нұржанов атындағы Екібастұз 1-МАЭС-те өндірістік қауіпсіздік жүйесін одан әрі дамытудағы және кәсіпорын қызметкерлері үшін қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етудегі кезекті маңызды қадамдардың бірі.

«Самұрық-Энерго» АҚ-да компания қызметкерлеріне арналған оқу іс-шарасы ұйымдастырылып, оның мақсаты Мінез-құлық кодексінің талаптары мен Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасындағы өзекті өзгерістер туралы хабардарлық деңгейін арттыру болды. 

Оқытуды «Самұрық-Энерго» АҚ-ның «Комплаенс» қызметі сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті дамытуға, корпоративтік құндылықтарды нығайтуға бағытталған жүйелі жұмыстың аясында ұйымдастырды. 

Іс-шара барысында қатысушыларға этикалық мінез-құлық қағидаттарын сақтау, мүдделер қайшылығын алдын алу, кемсітушілік пен қысым көрсетуге жол бермеу, адам құқықтарын сақтау, сондай-ақ ықтимал бұзушылықтар туралы хабарлау тәртібін реттейтін Мінез-құлық кодексінің негізгі ережелері түсіндірілді. 

Сонымен қатар, Мінез-құлық кодексін іс жүзінде қолдану мәселелеріне ерекше назар аударылды. Қазақстанның құқық қолдану тәжірибесінен алынған мысалдар негізінде заңсыз материалдық сыйақы беру және алу үшін жауапкершілікке тарту жағдайлары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасын сақтамаудың салдары қарастырылды. 

Осындай іс-шараларды өткізу «Самұрық-Энерго» АҚ-ның адалдық мәдениетін дамыту, комплаенс функциясын нығайту және корпоративтік басқарудың жоғары стандарттарын қамтамасыз ету жөніндегі жүйелі жұмысының маңызды бөлігі болып табылады.

«Самұрық-Энерго» АҚ алдағы жылыту маусымына энергетикалық нысандарды жүйелі түрде дайындауды жалғастыруда. Жөндеу науқаны 2026 жылдың қаңтар айында басталып, бекітілген кестеге сәйкес жүргізілуде. 

Биыл топтың энергетикалық нысандарында негізгі жабдықтарға қатысты 111 жөндеу жұмысын жүргізу жоспарланған.

Оның ішінде:

• 11 энергоблок 
• 14 турбоагрегат 
• 51 қазандық агрегат 
• 33 гидроагрегат 
• 2 жылу магистралі учаскесі.

Жөндеу жұмыстары негізгі өндірістік қуаттарды қамтып, ең жоғары жүктеме кезеңінде энергиямен жабдықтаудың сенімділігін арттыруға бағытталған.

Бүгінгі таңда жоспарланған жөндеу жұмыстарының шамамен 45%-ы аяқталды. Жұмыстар бекітілген кестеге сәйкес жалғасуда және белгіленген мерзімде толық аяқталады. Жөндеу жұмыстарының орындалу барысы тұрақты бақылауда.

Сонымен қатар биыл 187,4 км кабельдік желілерді, 2030 км әуе электр желілерін, 212 қосалқы станцияны, 1220 трансформаторды және 1000 тарату пунктін жөндеу жұмыстары жүргізілуде.

Ауқымды жөндеу бағдарламасын кезең-кезеңімен іске асыру жабдықтардың сенімділігін арттырып, энергетикалық инфрақұрылымның күзгі-қысқы кезеңге дайын болуын қамтамасыз етеді.

Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев жұмыс сапары аясында Ақмола облысына келіп, өңір басшысы Марат Ахметжановпен бірге ірі жобалардың жүзеге асырылу барысымен танысты.

Сапар барысында энергетикалық инфрақұрылымды жаңғырту мәселесіне ерекше назар аударылды. Степногорск қаласында делегация жылу электр орталығында болып, алдағы жылыту маусымына дайындық жұмыстарымен танысты. Кәсіпорында негізгі жабдықтардың тозу деңгейін 57%-ға дейін төмендету бойынша жұмыстар жүргізілуде. Жылу желілерінің тозу деңгейі де 59%-ға дейін азайтылған.

Жұмыс сапарының соңғы нысаны «Самұрық-Энерго» АҚ жүзеге асырып жатқан Көкшетау қаласындағы жаңа жылу электр орталығының құрылыс алаңы болды.

Сапар қорытындысында Нұрлыбек Нәлібаев барлық жобаларды уақтылы жүзеге асырудың маңыздылығын атап өтті.

«ЖЭО құрылысы Мемлекет басшысының ерекше бақылауында. Облыс орталығының тұрғындары бұл жобаның жүзеге асуын көп жылдан бері күтіп келеді. Сонымен қатар, елімізде алғаш рет 124 теміржол вокзалын ауқымды жаңғырту жұмыстары жүргізілуде, оның ішінде 16 вокзал Ақмола облысында орналасқан. Барлық жобалардың белгіленген мерзімде аяқталуын қамтамасыз етіп, жұмыс қарқынын жоғары деңгейде сақтау қажет», 

— деді Премьер-министрдің бірінші орынбасары.

Ақпарат көзі: https://t.me/KZgovernment/24417

«Самұрық-Энерго» АҚ-ның «Қауіпсіздік» департаментінің бастамасымен АлЭС алаңында энергетикалық инфрақұрылым нысандарының терроризмге қарсы қорғалуын, физикалық және ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелеріне арналған кеңес өтті.

Іс-шараға «Самұрық-Қазына» АҚ, «Самұрық-Энерго» АҚ және еншілес ұйымдардың қауіпсіздік бөлімшелерінің басшылары, ақпараттық қауіпсіздік саласының мамандары, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен салалық бірлестіктердің өкілдері қатысты.

Кеңес барысында энергетикалық инфрақұрылым нысандарының терроризмге қарсы қорғалуын қамтамасыз ету саласындағы Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын іске асыру, ақпараттық қауіпсіздік бойынша корпоративтік стандарттардың орындалуы, сондай-ақ энергетикалық инфрақұрылым нысандарын заманауи қауіп-қатерлерден қорғаудың бірыңғай тәсілдерін қалыптастыру мәселелері талқыланды. Оның ішінде ұшқышсыз ұшу аппараттарын пайдалануға байланысты тәуекелдерге ерекше назар аударылды.

Компаниялар тобының нысандарында технологиялық процестерді автоматтандырылған басқару жүйелерінің, SCADA жүйелерінің және электр энергиясын коммерциялық есепке алудың автоматтандырылған жүйелерінің киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша бірыңғай тәсілдерді енгізу перспективалары да қарастырылды.

Сонымен қатар, қатысушыларға «Екібастұз 1-МАЭС» ЖШС әзірлеген заманауи күзет бекеттері мен бақылау-өткізу пункттерінің үлгілік жобалары таныстырылды. Бұл жобалар «Самұрық-Энерго» АҚ-ның өндірістік нысандарында қауіпсіздіктің бірыңғай корпоративтік стандарттарын қалыптастыруға бағытталған.

Іс-шара аясында «KAZENERGY» қауымдастығының бастамасымен ұшқышсыз ұшу аппараттарын анықтау және оларға қарсы іс-қимыл жасауға арналған заманауи отандық шешімдердің мүмкіндіктері көрсетілді. Қатысушылар бірқатар мемлекеттік құрылымдарда қолданылып жүрген қазақстандық бағдарламалық-аппараттық кешеннің мүмкіндіктерімен танысты.

Алматыға жұмыс сапары аясында «Самұрық-Энерго» АҚ-ның Басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтов «Vulban Construction Materials Limited» ЖШС-нің қатысуымен жүзеге асырылып жатқан құрылыс блоктары мен құрғақ қоспаларды өндіретін зауыттың құрылыс алаңына барды.

Жоба Қазақстан үшін бірегей болып табылады және елімізде баламасы жоқ. Кәсіпорын А. Жақұтов атындағы 2-ЖЭО-ның күл үйінділерінен алынатын күлді пайдалана отырып, құрылыс материалдарын өндіретін болады.

Қолданылып отырған технология жинақталған күл қалдықтарын кезең-кезеңімен шаруашылық айналымға тиімді енгізуге және іргелес аумақтарға түсетін экологиялық жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.

Зауыттың өндірістік қуаты жылына 200 мың текше метр өнімге дейін жетеді. Нысанды пайдалануға беру 2026 жылдың соңына дейін жоспарланған. Алдағы уақытта инвестор жобаны Алматы 3-ЖЭО мен Екібастұз МАЭС-терінде де іске асыруды көздеп отыр, бұл күл қалдықтарын қайта өңдеу көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Сапар барысында «Самұрық-Энерго» АҚ-ның басшылығына жобаны іске асырудың ағымдағы мәртебесі таныстырылды. Бүгінде инженерлік инфрақұрылымды қосу жұмыстары толық аяқталып, іргетастарды салу жұмыстары жүргізілуде.

Жобаны іске асыру аталған технологияны басқа электр станцияларында кеңінен қолдануға негіз болады. Сонымен қатар, ол «Самұрық-Энерго» АҚ-ның өндірістік қалдықтарын экологиялық тиімді басқарудың үлгісін көрсетеді.

Алматыда «Самұрық-Энерго» АҚ-ның компаниялар тобы қызметкерлерінің XI Спартакиадасы өтті. Бұл шараға Қоғам мен еншілес ұйымдардың 600-ге жуық қызметкері қатысты.

Ашылу салтанатында «Самұрық-Энерго» АҚ-ның Басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтов құттықтау сөзінде спорттың командалық рухты нығайтудағы және жоғары нәтижелерге ұмтылудағы маңызды рөлін атап өтті. 

«Қызметкерлердің белсенді әрі салауатты өмір салтын ұстануын қолдау – «Самұрық-Энерго» АҚ-ның әлеуметтік саясатының маңызды бағыты. Біз алдағы уақытта да корпоративтік мәдениетті дамытуға және ұжымдарымызда спортты насихаттауға қолайлы жағдай жасаймыз», – деді Қайрат Мақсұтов.

Ашылу салтанатының құрметті қонақтары қатарында танымал қазақстандық спортшылар - Олимпиада ойындары мен әлем чемпионаттарының бірнеше дүркін жеңімпаздары мен жүлдегерлері болды.

Жарыс бағдарламасы спорттың 13 түрін қамтыды: футбол, волейбол, баскетбол, жүзу, киберспорт, армрестлинг, үстел теннисі, шахмат, жеңіл атлетика, сондай-ақ ұлттық спорт түрлері.

Тартысты бәсекенің қорытындысы бойынша жалпыкомандалық есепте «Алатау Жарық Компаниясы» АҚ-ның құрамасы 1-ші орынды иеленді, «Алматы электр станциялары» АҚ-ның командасы 2-ші орынға тұрақтады, ал «Екібастұз 1-МАЭС» ЖШС-ның құрамасы 3-ші орынға ие болды. 

Самұрық-Энергоның еншілес компаниясы — Qazaq Green Power PLC қытайлық Energy China компаниясымен бірлесіп, Түркістан облысының Сауран ауданында қуаты 300 МВт күн электр станциясының құрылысын жалғастыруда. Жоба құрылыстың белсенді кезеңіне өтіп, құрылыс алаңында іргетас құю және станцияның негізгі технологиялық жабдықтарын монтаждау жұмыстары басталды. 

Бүгінгі таңда күн электр станциясының кеңсе ғимараттары, тұрғын блоктары мен қойма алаңдары салынған.

Жобаға тартылған инвестициялардың жалпы көлемі 200 млн АҚШ долларынан асады. Пайдалануға берілгеннен кейін станция жыл сайын 600 млн кВт⋅сағ астам экологиялық таза электр энергиясын өндіретін болады. Жоба еліміздегі жаңартылатын энергия көздерінің үлесін арттырып, оңтүстік өңірлеріндегі электр энергиясы тапшылығын азайтады.

Станция құрылысы барысында заманауи технологиялық шешімдер, сонымен қатар энергия жинақтау жүйесі қолданылады. Бұл генерация тұрақтылығын қамтамасыз етіп, электр энергиясын бірыңғай желіге жеткізу тиімділігін арттырады.

Сонымен қатар жоба өңірде қосымша жұмыс орындарын ашуға, инвестициялар тартуға және инфрақұрылымды одан әрі дамытуға серпін береді. 

Жоба Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Қытай Халық Республикасының Үкіметі арасындағы жаңартылатын энергия көздері саласындағы ынтымақтастық туралы келісім аясында жүзеге асырылуда. Күн электр станциясын пайдалануға беру 2027 жылға жоспарланған.

Фото: Түркістан облысы әкімдігінің баспасөз қызметі