2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ елдің аса ірі электр энергетикалық компаниясы ретіндегі мәртебесін растай отырып, тұрақты өндірістік және қаржылық нәтижелерді қамтамасыз етті. Жедел деректер бойынша, 2026 жылдың 6 айында «Самұрық-Энерго» АҚ станциялары 20,3 млрд кВтсағ электр энергиясын өндірді, бұл Қазақстандағы электр энергиясын өндірудің жалпы көлемінің 32%-ын құрайды. Топ кәсіпорындары қызметтің негізгі бағыттары бойынша өндірістік жоспарларын орындады.
 
Тұрақты өндірістік нәтижелер Компанияның қаржылық көрсеткіштерін нығайтуға ықпал етеді. Осы жылдың бірінші жартыжылдығының алдын ала қорытындылары бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ активтері шамамен 2,1 трлн теңгені құрады, бұл 2025 жылғы ұқсас кезеңнің көрсеткішінен 30%-ға жоғары. Бұрын хабарланғандай, 2026 жылы Moody' s Ratings халықаралық агенттігі «Самұрық-Энерго» АҚ-ға алғаш рет «Тұрақты» болжамымен шетелдік және ұлттық валютадағы Baa2 инвестициялық деңгейіндегі эмитенттің ұзақ мерзімді рейтингін берді. Инвестициялық рейтингті беру «Самұрық-Энерго» АҚ-ның қаржылық жағдайының тұрақты, нарықтық позицияларының күшті және операциялық қызмет бойынша тұрақты өсуін көрсетеді.

Самұрық-Энерго бірқатар ауқымды басым инвестициялық жобаларды іске асыруда. Компанияның портфеліне жалпы қуаты 12,6 ГВт энергия объектілерін салу және жаңғырту жөніндегі 20 ірі жоба кіреді, бұл елімізде іске асырылып жатқан барлық энергетикалық жобалардың жартысына жуығын құрайды. Оған көмір генерациясы (2 ГВт), газ генерациясы (2,2 ГВт), жаңартылатын энергия көздері (5,8 ГВт), СЭС және гидроаккумуляциялық электр станциялары (2,6 ГВт) жобалары кіреді. Тек 2026 жылы Самұрық-Энерго энергия нысандарын толық аяқтап салуға 10 EPC-келісімшартқа қол қоюды жоспарлап отыр, бес жоба бойынша мердігерлер қазірдің өзінде құрылыс алаңында жұмысқа кірісті.
 
Сонымен қатар, Самұрық-Энерго Қазақстанның энергетика саласын жаңғыртудағы негізгі қатысушы болып табылады. «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы шеңберінде 2029 жылға дейін Самұрық-Энерго жобада көзделген 7,3 ГВт-өндіруші қуаттың 3,6 ГВт жаңа өндіруші қуатын іске қосуды жоспарлап отыр.
 
Аталған жобаларды іске асыру энергия жүйесінің сенімділігін арттыруға, энергетикалық қауіпсіздікті нығайтуға және елдің инфрақұрылымын жаңғыртуды жеделдетуге мүмкіндік береді.

«Самұрық-Энерго» АҚ-да Компания басшысы Қайрат Мақсұтовтың төрағалығымен биылғы жылдың алты айындағы еңбекті қорғау және өндірістік қауіпсіздік саласындағы жұмыс қорытындылары бойынша кеңес өтті.

Бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша «Самұрық-Энерго» АҚ кәсіпорындарында адам өліміне әкеп соққан жазатайым оқиғаларға жол берілген жоқ, ал өндірістік оқиғалар саны екі есеге азайды. LTIF коэффициенті (еңбекке қабілеттіліктен айырылуға әкелген жарақаттану жиілігі) 0,10-ды құрады, бұл белгіленген нысаналы көрсеткіштен айтарлықтай төмен.

Кеңес барысында Қоғам басшылығы оқиғалардың себептеріне талдау жасап, өндірістік жарақаттанудың алдын алу бойынша қосымша шараларды белгіледі.

Сондай-ақ жүргізілген корпоративтік тексерулердің қорытындылары мен бейнеталдау жүйелерін, «ақылды каскаларды» және SKY чат-ботын қоса алғанда, цифрлық шешімдерді енгізу нәтижелері қаралды.

Екінші жартыжылдықта қауіпсіз еңбек мәдениетін одан әрі дамыту және жасанды интеллект негізіндегі шешімдерді еңбекті қорғау үдерістеріне интеграциялау басым бағыттар болып табылады.

Кеңесті қорытындылаған Қайрат Мақсұтов өндірістік қауіпсіздік Компанияның негізгі басымдығы екенін, ал қызметкерлердің өмірі мен денсаулығын сақтау әрбір басшы мен қызметкерден күнделікті жауапкершілікті талап ететінін атап өтті. Еншілес ұйымдардың басшыларына профилактикалық жұмысты күшейту, өндірістік тәуекелдерді барынша азайту және жұмыстардың қауіпсіз орындалуын қамтамасыз ету жөнінде тапсырмалар берілді.

«Самұрық-Энерго» АҚ отандық тауар өндірушілерді қолдаудың және импорт алмастыру жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асырудың негізгі құралдарының бірі болып табылатын офтейк-келісімшарттар тетігін дамытуды жалғастыруда.

«Самұрық-Қазына» АҚ іске асырып жатқан Жаңа өндірістерді құруға жәрдемдесу бағдарламасы аясында «Самұрық-Энерго» АҚ-ның компаниялар тобы 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында жалпы сомасы 2 млрд теңгені құрайтын 13 офтейк-келісімшартқа қол қойды.

Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында жалпы сомасы 388 млн теңгеге 14 офтейк-келісімшарт жасалған болатын. Осылайша, келісімшарттар саны шамалас болғанымен, 2026 жылдың сәйкес кезеңінде олардың жалпы көлемі 5 еседен астам ұлғайды. Бұл ауқымды жобалардың іске асырылып жатқанын және отандық өндірісті дамыту бағытындағы жұмыстың тиімділігі артқанын көрсетеді.

Қосымша ынталандыру шарасы ретінде 2026 жылға еншілес және тәуелді ұйымдардың басшылары үшін офтейк-келісімшарттар жасасу бойынша негізгі қызметтік көрсеткіш белгіленді. Мақсатты көрсеткіш тауарларды сатып алу бойынша жасалған шарттардың жалпы сомасының кемінде 10%-ын офтейк-келісімшарттардың құрауын көздейді.

Офтейк-келісімшарттар отандық өндірушілерге өнімдерін өткізудің кепілдендірілген нарығын қамтамасыз етіп, өндірісті жаңғыртуға, инвестиция тартуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және бәсекеге қабілетті өнім шығаруға жағдай жасайды.

«Самұрық-Энерго» АҚ алдағы уақытта да отандық өндірушілермен ынтымақтастықты кеңейтіп, өнеркәсіптік әлеуетті дамытуға және еліміздің экономикасын нығайтуға үлесін қосады.

Moody's Ratings халықаралық рейтингтік агенттігі «Самұрық-Энерго» АҚ-ға алғаш рет «Тұрақты» болжамымен шетелдік және ұлттық валютадағы Baa2 инвестициялық деңгейіндегі эмитенттің ұзақ мерзімді рейтингін берді. Fitch шкаласымен салыстырғанда бұл деңгей бұрын BB+ деңгейінде расталған Fitch Ratings компаниясының қолданыстағы рейтингінен екі саты жоғары.

Инвестициялық рейтинг беру «Самұрық-Энерго» АҚ-ның қаржылық жағдайының орнықтылығын, компанияның Қазақстанның энергетика жүйесіндегі нарықтық ұстанымының мықты екенін және стратегиялық маңыздылығын, сондай-ақ операциялық қызмет бойынша өсу көрсеткішінің орнықтылығын көрсетеді.

Агенттіктің бағалауы бойынша компанияның қызметі қолайлы реттеуші ортада жүзеге асырылады. Ұзақ мерзімді тарифтік реттеу, қуат үшін төлем тетігі және тарифтерді қайта қарау мүмкіндігі кірістердің болжамдылығын қамтамасыз етеді және ауқымды инвестициялық бағдарламаны іске асыру үшін жағдай жасайды. Moody's тұрақтылықтың қосымша факторы ретінде Қазақстандағы электр энергиясына деген сұраныстың артуын және генерациялаушы қуаттардың сақталып отырған тапшылығын атайды, бұл компанияның жұмыс істеп тұрған электр станцияларының жүктемесінің жоғары екенін көрсетеді.

Moody's сонымен қатар «Самұрық-Энерго» АҚ активтерінің ауқымы мен әртараптандырылуын жоғары бағалады. Компания еліміздің белгіленген қуатының үштен бір бөлігін қамтамасыз етеді, Қазақстандағы су электр станцияларының аса ірі иесі болып табылады, жаңартылатын энергия көздері саласындағы жобаларды іске асырады және негізгі өндірістік объектілерді дәйекті түрде жаңғыртады. Агенттік компанияның қаржылық көрсеткіштерінің соңғы жылдары сенімді түрде өскенін атап өтеді және ірі инвестициялық жобаларды іске асыру аяқталғаннан кейін операциялық нәтижелердің одан әрі нығаюын болжайды.

Moody's агенттігінен инвестициялық деңгей рейтингін алу «Самұрық-Энерго» АҚ-ның кредит қабілеттілігінің жоғары екенін растайды, халықаралық инвесторлар мен қаржы институттары тарапынан сенімді нығайтуға ықпал етеді, сондай-ақ компанияның Қазақстан Республикасының энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және энергетикалық кешенін орнықты дамытуға бағытталған стратегиялық жобаларды іске асыру үшін ұзақ мерзімді қаржыландыру тарту жөніндегі мүмкіндіктерін кеңейтеді.

«Самұрық-Энерго» АҚ энергетикалық инфрақұрылымды басқару үшін жасанды интеллект технологияларын енгізуде. Энергетикалық объектілерді зерттеудің дәстүрлі әдістері айтарлықтай уақытты, қолмен өлшеуді және жұмысты қауіпті жағдайларда орындауды қажет етеді.

Бұл мәселе ұшқышсыз ұшу аппараттары (ҰҰА) мен жасанды интеллектіге негізделген аэромониторинг жүйесі арқылы шешімін тапты. Ол деректерді автоматты түрде талдайды, ақауларды ерте анықтайды және жабдықтың сенімділігі мен қызметкерлердің қауіпсіздігін арттыра отырып, ұсынымдар береді.

  Сандық мониторинг мынадай төрт негізгі бағытты қамтиды:

• Электр беру желілерін, тіректерді және трансформаторларды бақылау. Дрондар жабдықты тексереді, ал жасанды интеллект ақауларды анықтап, тексеру уақытын 5-10 есеге қысқартады.
• Түтін құбырларын тексеру. Тексеру биіктіктегі бес күндік жұмыстың орнына шамамен екі сағатқа созылады, бұл қызметкерлердің қауіпті аймақта болуының алдын алып, қауіпті толығымен жояды.
• Көмір қорларын бақылау және есепке алу. Аэротүсірілім негізінде қоймалардың үш өлшемді моделі жасалады, ал жасанды интеллект автоматты түрде көлемді есептейді. Өңдеу уақыты 10 күннен 20 минутқа дейін қысқарады, дәлдігі 99%-ға жетеді.
• Гидротехникалық құрылыстарды бақылау. Жүйе аэротүсірілім және жылуды бақылау деректерін талдайды, бөгеттердің тұтастығының бұзылуын анықтайды және технологиялық тәуекелдердің алдын алуға көмектеседі.

Бұл шешімдерді енгізу энергетикалық объектілерді үздіксіз цифрлық бақылауға көшуге, өндірістік процестердің сенімділігін және персоналдың қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.

«Самұрық-Энерго» АҚ «Жасанды интеллект және цифрлық технологияларды дамыту» департаментінің директоры Ләззат Шәмішева UMAI Gas «Skills. Opportunities. Leadership» әйелдер клубының форумында баяндама жасады.

  Форум еңбек нарығы мен корпоративтік ортаны қалыптастыратын жаһандық трендтерді, болашақтың өзекті дағдыларын, сондай-ақ жасанды интеллект пен цифрлық технологиялардың кәсіби қызметтегі рөлін талқылауға арналған алаңға айналды.

  Сөйлеген сөзінде Ләззат Шәмішева заманауи технологиялардың жабдықтың сенімділігін, персоналдың қауіпсіздігін және өндірістік процестердің тиімділігін арттыруға қалай көмектесетінін көрсете отырып, «Самұрық-Энерго» АҚ-ның жасанды интеллект және цифрландыру саласындағы негізгі жобаларын таныстырды.

Баяндаманың негізгі ойы жасанды интеллектінің адамды алмастыра алмайтынына, тек оның мүмкіндіктерін күшейте түсетіндігіне келіп сайды. Цифрлық трансформация жағдайында жасанды интеллект технологияларын тиімді пайдалана білу, деректермен жұмыс істеу және өз құзыреттерін үздіксіз дамыта білу мүмкіндігі ең сұранысқа ие дағдылардың біріне айналуда.

«Самұрық-Энерго» АҚ-ның Басқарма Төрағасы Қайрат Мақсұтов Францияның Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті елшісі Сильван Гиогемен кездесу өткізді. Кездесуге сондай-ақ Францияның даму агенттігінің (AFD) және Франция елшілігінің өкілдері қатысты.

Тараптар энергетика саласындағы екіжақты ынтымақтастықтың келешегін талқылап, гидроэнергетиканы, жаңартылатын энергия көздерін және энергияны жинақтаудың заманауи жүйелерін дамыту мәселелеріне ерекше назар аударды. Басым бағыттардың қатарында EDF, Carpi Tech, Hydroplus, Voltalia және TotalEnergies француз компанияларымен ынтымақтастықты дамыту, сондай-ақ Францияның даму агенттігінің перспективалы жобаларды қаржыландыруға қатысу мүмкіндіктері қарастырылды.

Кездесу барысында Жамбыл облысында қуаты 1 ГВт болатын «Мирный» жел электр станциясын салу бойынша TotalEnergies компаниясымен бірлескен жобаны іске асыру барысына да назар аударылды. Кездесу қорытындысы бойынша тараптар әріптестікті нығайтуға және белгіленген бағыттар бойынша бірлескен жұмысты жалғастыруға уағдаласты.

Францияның даму агенттігі (AFD) — халықаралық даму саласындағы Францияның мемлекеттік саясатын іске асыратын мемлекеттік қаржы институты. Агенттік әлемнің 150-ден астам елінде тұрақты энергетика, инфрақұрылым және климатты қорғау салаларындағы жобаларды қаржыландыруға қолдау көрсетеді.

Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев Павлодар облысына жасаған жұмыс сапары барысында өңір әкімі Асайын Байхановпен бірге Екібастұз қаласындағы бірқатар ірі өнеркәсіптік және энергетикалық кәсіпорынды аралады.

Бүгінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей тапсырмасымен, Үкіметтің жіті бақылауымен аймақтағы ірі өндіріс орындарына инвестиция тарту, қаланың әлеуметтік инфрақұрылымын дамыту және инженерлік-коммуналдық кешенді жаңғырту жұмыстары жүргізілуде.

Сапар аясында Нұрлыбек Нәлібаев еліміздегі ең ірі көмір өндіруші кәсіпорын – «Богатырь Көмір» ЖШС қызметімен танысты. Кәсіпорын Қазақстандағы жалпы көмір өндірісінің шамамен 38%-ын қамтамасыз етеді. «Богатырь» және «Северный» кеніштерінің жылдық өндірістік қуаты 42 млн тонна, мұнда 6,5 мыңнан астам адам еңбек етеді, олардың орташа айлық жалақысы 750 мың теңгеден асады. 2032 жылға дейін жалпы инвестиция көлемі 360 млрд теңге болатын кешенді даму жоспарын жүзеге асыру көзделген.

Бұдан соң Премьер-министрдің бірінші орынбасары Екібастұз жылу электр орталығындағы «Energy Solutions Center» ЖШС жаңғыртып жатқан станса қызметін және «70/30» бағдарламасы аясында генерациялау қуаттарын арттыруға бағытталған инвестициялық жобаның жүзеге асырылу барысын қарады. Нұрлыбек Нәлібаев жоспарланған барлық іс-шараны уақтылы орындау, жабдықтарды жаңарту және жылумен жабдықтау жүйесін жетілдірудің маңыздылығын атап өтті.

Сапар аясында Үкімет мүшелерінен құралған делегация Railways Systems KZ тобының кәсіпорындарын аралап көрді. Кәсіпорын ішкі нарықтың сұранысын қамтамасыз етіп қана қоймай, өнімдерін ТМД және ЕАЭО елдеріне де экспорттайды.

Премьер-министрдің бірінші орынбасары қазақстандық үлесті арттыру, қосылған құны жоғары өнім өндірісін кеңейту қажет екенін айтты. Сапар барысында салалық министрліктерге, «Самұрық-Қазына» АҚ, «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ, даму институттары және өзге де мүдделі ұйымдарға 2035 жылға дейінгі теміржол жылжымалы құрамын өндіру мен жеткізудің ұзақмерзімді жоспарын бекіту, отандық өндірушілермен ұзақмерзімді келісімшарттар жасау, сондай-ақ жылжымалы құрамды сатып алу мен кәсіпорын қызметкерлеріне тұрғын үй салуды қаржыландыру тетіктерін әзірлеу жөнінде тапсырма берілді.

Сондай-ақ Премьер-министрдің бірінші орынбасары «Mineral Product International» ЖШС, «Kazferro Limited» ЖК және «EkibastuzFerroAlloys» ЖШС жүзеге асырып жатқан ферроқорытпа өндірістерін салу жобаларымен танысты. Аталған жобаларды жүзеге асыру металлургия саласындағы өнім өндірісін едәуір ұлғайтуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және еліміздің экспорттық әлеуетін нығайтуға мүмкіндік беретініне назар аударылды.

Сонымен қатар жалпы құны 330 млрд теңгеден асатын жаңа ферроқорытпа өндірістерін салу жобасы да қаралды. Кәсіпорындар жобалық қуатына шыққаннан кейін жылына шамамен 460 мың тонна ферроқорытпа өндіретін болады. Нәтижесінде 2 мыңға жуық жаңа жұмыс орны ашылып, өнім ішкі нарықпен қатар экспортқа да бағытталады.

Премьер-министрдің бірінші орынбасары Екібастұз МАЭС-2 стансасына барып, өңірдің энергетикалық әлеуетін айқындайтын жобалармен танысты. Нұрлыбек Нәлібаев энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екенін жеткізді. Ол барлық жобаны уақтылы жүзеге асыру, жаңа энергетикалық нысандар құрылысын белгіленген мерзімде  аяқтау және өндірістік қуаттарды уақтылы пайдалануға беруді тапсырды.

Ақпарат көзі: https://primeminister.kz/news/premer-ministrdin-birinsi-orynbasary-nurlybek-nalibaev-pavlodar-oblysyndagy-iri-onerkasip-zane-energetika-zobalarymen-tanysty-31620 

«Самұрық-Энерго» АҚ Жамбыл облысында Орталық Азиядағы қуаты 1 ГВт болатын ең ірі жел электр станцияларының бірін салуға кірісті. Жоба жаңартылатын энергетика саласындағы әлемдік көшбасшы - Masdar компаниясымен бірлесіп іске асырылуда.

Бүгін болашақ энергетикалық объектінің капсуласын қалау салтанатты рәсімі өтті. Іс-шараға телекөпір форматында «Самұрық-Қазына» АҚ Басқарма Төрағасы Нұрлан Жақыпов, ҚР Премьер-министрдің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев, ҚР Энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов, Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеев, Мasdar Басқарма Төрағасы Мұхаммед Әл-Рамахи қатысты.

Тікелей алаңда құрылысқа «Самұрық-Энерго» АҚ Басқарма Төрағасы Қайрат Мақсұтов және Мasdar компаниясының өкілі бастау берді. Құттықтау сөзінде «Самұрық-Энерго» АҚ басшысы Қайрат Мақсұтов жобаны іске асыру еліміздің энергия жүйесінің тұрақтылығын арттыруға және жасыл экономиканы дамыту жөніндегі стратегиялық мақсаттарға қол жеткізуге елеулі үлес қосатынын атап өтті.

«Жобаға салынған инвестициялардың жалпы көлемі шамамен 1,4 млрд АҚШ долларын құрайды. Жоба аясында 440 гектар аумақта 100-ден астам жел генераторы орнатылады. Станция жыл сайын шамамен 3,4 миллиард кВт/сағ электр энергиясын өндіреді, бұл 880 мың үй шаруашылығын экологиялық таза электр энергиясымен қамтамасыз етеді. Бұл, өз кезегінде, оңтүстік өңірлерде электр энергиясының тапшылығын едәуір төмендетуге мүмкіндік береді және кәсіпорындар мен облыс халқын электрмен сенімді жабдықтауды қамтамасыз етеді», - деді Қайрат Мақсұтов.

Жобаны іске асыру кезінде жасанды интеллектті қолдана отырып, заманауи технологиялық шешімдер қолданылатын болады.  Жобаның ерекшелігі - электр энергиясын жинақтау жүйесін біріктіру болып табылады, ол жел генерациясының өзгергіштігін жоюға және желіге тұрақты қуат беруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. 

Нысанды пайдалануға беру 2029 жылға жоспарланған.

Б. Нұржанов атындағы Екібастұз 1-МАЭС-те жасанды интеллект технологияларын қолданатын заманауи бейнебақылау жүйесі енгізілді. Станция аумағында 200-ден астам интеллектуалды бейнекамера орнатылып, олар еңбек қауіпсіздігі талаптарының сақталуын тәулік бойы бақылап, өндірістегі штаттан тыс жағдайларды жедел анықтайды.

Жүйе бұзушылықтарды автоматты түрде тіркеп, бейнематериалды нақты уақыт режимінде талдайды және оқиғаның орны, уақыты мен сипаты көрсетілген хабарламаларды жауапты қызметкерлерге бірден жібереді. Кешенде бет-әлпетті тану, көлік қозғалысының жылдамдығын бақылау, оқиғалар журналын жүргізу, бейнеталдау және қызметкерлерді автоматты түрде хабардар ету функциялары қарастырылған.

Қосымша бақылауды жұмыс орнынан бейнежазбаны онлайн тарату функциясы бар ақылды каскалар қамтамасыз етеді. Цифрлық инфрақұрылымның тұрақты жұмыс істеуі үшін станция аумағында Wi-Fi желісі ұйымдастырылған, ал жүйеге тәулік бойы мамандандырылған операторлық орталық арқылы мониторинг жүргізіледі.

Жобаның басты ерекшелігі – жүйенің өздігінен оқып-үйрену қабілеті. Мамандар алгоритмдердің жұмыс нәтижелерін тұрақты түрде талдап, дұрыс анықталған оқиғаларды растап, жалған хабарламаларды алып тастайды. Бұл жасанды интеллект жұмысының дәлдігін үздіксіз арттырып, өндірістік бақылаудың тиімділігін күшейтуге мүмкіндік береді.

Цифрлық технологияларды енгізу - Б. Нұржанов атындағы Екібастұз 1-МАЭС-те өндірістік қауіпсіздік жүйесін одан әрі дамытудағы және кәсіпорын қызметкерлері үшін қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етудегі кезекті маңызды қадамдардың бірі.